عبدالحسين بينش
23
روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى (فارسى)
پس از مرگ طغرلبك ( در سال 1063 م ) ، برادر زادهاش ، آلب ارسلان ، فرماندهى امپراتورى يكپارچهء سلجوقى را به عهده گرفت . او تلاش خويش را براى جلوگيرى از اتحاد ميان بيزانسيها و فاطميان متمركز ساخت و مرزهايش را در مقابل بيزانسىها استحكام بخشيد . آلبارسلان پيش از آنكه درصدد تحقق هدف نخست خويش ، يعنى بيرون آوردن شام از چنگ فاطميان برآيد ، بر ارمنستان چيره گشت ؛ كه بر اثر نزاعهاى پى در پى تضعيف گشته بود . او حملات خود را در قلمرو امپراتورى شدت بخشيد و در سال 1064 م ، پايتخت قديمى ارمنستان يعنى « آنى » را نابود ساخت . امير « قارص » آخرين حاكم مستقل ارمنى كه بر اثر حملههاى مكرر ، امارتهاى ارمنستان را تضعيف شده مىديد ، دريافت كه ياراى مقابله با حملههاى تازه را ندارد . از اين رو نزد امپراتور رفت و همهء زمينهاى خود را در قبال دريافت چند روستا در كوهستان توروس ، به او واگذار كرد . امپراتور نيز موافقت كرد و امير قارص به همراه شمار بسيارى از هموطنان ارمنى خويش به سكونتگاه جديد كوچيد . نتيجه آن شد كه از سال 1065 م . « رُها » در معرض تهاجمهاى سالانه قرار گيرد . در سال بعد ( 1066 م ) ، نيروهاى ترك - سلاجقه - كوههاى آمانوس را اشغال و در بهار بعد به « قيصريه » مركز كاپادوكيه حمله و آن را غارت و تخريب كردند . در زمستان بعد لشكريان بيزانس در ملطيه و سيواس شكست خوردند و به اين ترتيب سلاجقه به طور كامل بر ارمنستان چيره گشتند و امكان يافتند كه با استفاده از اين پايگاه قوى ، قلب امپراتورى بيزانس را در سال بعد مورد حمله قرار دهند . آنان در سال 1068 م نقصار و عموريه ، در سالهاى 1069 م و 1070 م قونيه در نزديكى ساحل درياى اژه را مورد حمله قرار دادند . 3 . نبرد ملازگرد امپراتورى بيزانس در طول اين مدت شاهد دگرگونيهايى سرنوشتساز بود . امپراتور كنستانتين دهم در سال 1067 م زندگى را بدرود گفت و چون فرزندش ، « ميخائيل هفتم » خردسال بود ، مادرش « ملكه ايدوسيا » ادارهء امور را به جاى فرزندش در دست گرفت . در سال 1068 م ملكه ايدوسيا با فرماندهء كل نيروهاى ارتش يعنى « رومانوس ديوجان » ازدواج كرد